آدنوتانسیلکتومی؛ پایان کابوس خروپف و عفونتهای مکرر
راهنمای والدین برای جراحی لوزه:
- 🧸 آدنوتانسیلکتومی دقیقا چیست؟
- 🧸 نشانههای خطر: خروپف، دهان باز و عفونت
- 🧸 تاثیر عجیب لوزه سوم بر رشد صورت و هوش کودک
- 🧸 آیا با برداشتن لوزه، ایمنی بدن ضعیف میشود؟
- 🧸 دوران نقاهت و رژیم بستنی!
⏱ زمان تقریبی مطالعه: ۶ دقیقه
آیا کودک شما شبها خروپف میکند؟ آیا همیشه دهانش باز است و صورتش حالت خوابآلود دارد؟ شاید هم از اینکه مدام در حال مصرف آنتیبیوتیک برای گلودردهای چرکی است، خسته شدهاید. اگر این نشانهها برایتان آشناست، احتمالا پزشک کودکتان پیشنهاد عمل “آدنوتانسیلکتومی” را داده است. اسمی طولانی و شاید ترسناک، اما در واقعیت، این یکی از رایجترین و نجاتبخشترین جراحیهای کودکان (و گاهی بزرگسالان) است. در این مقاله دکتر علی شهابی، متخصص گوش، حلق و بینی، به تمام نگرانیهای شما پاسخ میدهند.
آدنوتانسیلکتومی دقیقا چیست؟
این کلمه ترکیبی از دو عمل جراحی است که معمولاً همزمان انجام میشوند:
تانسیلکتومی (Tonsillectomy): برداشتن لوزههای کامی (همان دو غدهای که ته گلو میبینید و وقتی عفونت میکنند بزرگ و قرمز میشوند).
آدنوئیدکتومی (Adenoidectomy): برداشتن لوزه سوم (نامی). لوزه سوم برخلاف لوزههای گلو، دیده نمیشود و پشت بینی قرار دارد.
وقتی این دو با هم متورم شوند، راه تنفس کودک را مثل یک سد میبندند. عمل برداشتن همزمان آنها، “آدنوتانسیلکتومی” نام دارد.
چرا باید عمل کنیم؟ (نشانههای خطر)
بسیاری از والدین میپرسند: “آیا نمیشود با دارو حلش کرد؟” پاسخ دکتر شهابی این است: اگر عفونت یا بزرگی لوزه وارد فاز مزمن شده باشد، دارو فقط تسکین موقت است. عدم جراحی در زمان مناسب میتواند عوارض جبرانناپذیری داشته باشد.
علائم اصلی نیاز به جراحی:
آپنه خواب (Sleep Apnea): کودک در خواب برای چند ثانیه نفسش قطع میشود و با یک خرناس بلند دوباره نفس میکشد. (این خطرناکترین علامت است).
تنفس دهانی مداوم: کودک حتی در بیداری هم نمیتواند با بینی نفس بکشد.
عفونتهای مکرر: اگر کودک شما ۵ تا ۷ بار در سال دچار گلودرد چرکی شدید میشود.
عفونت گوش (Glue Ear): بزرگی لوزه سوم میتواند باعث جمع شدن مایع پشت پرده گوش و کاهش شنوایی کودک شود.
هشدار: تاثیر لوزه سوم بر چهره و هوش کودک
شاید عجیب به نظر برسد، اما لوزه سوم بزرگ میتواند سرنوشت کودک را تغییر دهد!
چهره آدنوئیدی (Adenoid Face): وقتی کودک مجبور است سالها با دهان باز نفس بکشد، فرم فک و صورتش تغییر میکند. فک بالا جلو میآید، صورت کشیده میشود و دندانها نامرتب میشوند. درمان این حالت در بزرگسالی بسیار سخت و پرهزینه است.
کاهش تمرکز و هوش: کودکی که شبها آپنه دارد، خواب عمیق ندارد. در نتیجه هورمون رشد کمتر ترشح میشود و در طول روز خوابآلود و عصبی است. این موضوع مستقیماً روی یادگیری مدرسه تاثیر منفی میگذارد.
نکته: اگر در بزرگسالی هستید و همچنان مشکل تنفسی دارید، ممکن است مشکل از انحراف بینی باشد نه لوزه. برای تشخیص دقیق، پیشنهاد میکنیم مقاله سپتوپلاستی و انحراف بینی را مطالعه کنید.
یک سوال همیشگی: آیا ایمنی بدن ضعیف میشود؟
“آقای دکتر، اگر لوزهها را برداریم، بدن بچهام بیدفاع نمیشود؟” این رایجترین نگرانی مادران است. پاسخ علمی: خیر. لوزهها فقط بخشی از سیستم دفاعی هستند. در ناحیه سر و گردن صدها غده لنفاوی دیگر وجود دارد که وظیفه دفاع را به عهده میگیرند. زمانی که لوزه خود به منبع عفونت تبدیل میشود (مثل یک فیلتر هوا که آنقدر کثیف شده که خودش هوا را آلوده میکند)، نگه داشتن آن بیشتر از برداشتنش به سیستم ایمنی ضربه میزند.
دوران نقاهت: جشن بستنی خورانی!
خبر خوب برای بچهها این است که این عمل تنها جراحی دنیاست که نسخه پزشک برای بعد از عمل، “بستنی” است!
مدت زمان عمل: حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه.
ترخیص: معمولاً همان روز یا صبح روز بعد.
درد: گلودرد (شبیه سرماخوردگی شدید) و گاهی گوشدرد تا یک هفته طبیعی است.
تغذیه: روز اول فقط مایعات سرد و بستنی. از روز سوم غذاهای نرم و سرد. تا ۱۰ روز نباید غذای داغ، تند یا سفت (مثل ته دیگ) خورده شود.
خطر خونریزی: مهمترین نکته در نقاهت لوزه، جلوگیری از خونریزی است. برخلاف جراحی بینی که ورم دارد، اینجا زخم باز است. اگر نگران پروسه بهبودی در جراحیهای سر و گردن هستید، مطالعه اصول کلی بهبودی و کاهش التهاب میتواند دید خوبی به شما بدهد.
کلام آخر
عمل آدنوتانسیلکتومی، هدیهای برای تنفس راحت و خواب آرام کودک شماست. دیدن اینکه فرزندتان بعد از عمل برای اولین بار بیصدا و عمیق میخوابد، تمام نگرانیهای شما را برطرف خواهد کرد.
آیا کودک شما کاندید جراحی است؟ برای معاینه لوزهها و بررسی وضعیت گوش و شنوایی کودکتان، میتوانید با اطمینان خاطر به تخصص و تجربه دکتر علی شهابی اعتماد کنید. همین حالا برای نوبتدهی تماس بگیرید.